در دفن کردن عجله نکنید
همه شما رفتن به قبرستان و دفن یکی از نزدیکان خود را از نزدیک دیده اید. در آن شرایط اطرافیان با عجله و شتاب به دنبال کفن و دفن میت هستند و توجهی به شرایط میت، در آن موقعیت سخت ندارند. حال آن که مستحب است هنگام خاک کردن، میت را دو بار نزدیک قبر بر زمین گذاشته و در خاک کردنش عجله نکنید چون وقتی جسم وارد قبر می شود، روح ترس فراوانی دارد.
بعد از خاک سپاری میت را تنها نگذارید
بلافاصله بعد از خاکسپاری نباید میت را تنها گذاشت. زیرا هنوز دنیای جدید را نمی شناسد و از آن می ترسد. ولی متاسفانه صاحبان عذا به فکر پذیرایی از تشییع کنندگان هستند و میت را تنها می گذارند. در حالی که پس از دفن تا مدتی باید عده ای کنار قبر مانده و برای آمرزش او قرآن و دعا بخوانند.
دیدار با اولین فرشته پس از مرگ
بارها شنیده اید که در شب اول قبر اولین فرشتگانی که به نزد میت می آیند، نکیر و منکر هستند، ولی رومان اولین فرشته ای است که بعد از دفن، میت با او ملاقات می کند. امام سجاد در صحیفه سجادیه فرموده اند: وَ رُومَانَ فَتَّانِ الْقُبُورِ؛ رومان آزمایش کننده مردگان در گور. این فرشته اعمال فرد را جمع آوری و دسته بندی کرده و پرونده اعمال او را تشکیل می دهد. رومان پس از بررسی اعمال، به نکیر و منکر می گوید که با میت مدارا کنند و یا او را به سزای اعمالش برسانند.
سوال و جواب در شب اول قبر
دو فرشته با نام های نکیر و منکر، مامور پرسیدن سوالات از میت هستند. آنها در سمت چپ و راست میت قرار می گیرند و اگر میت گناهکار باشد، این دو فرشته با چهره های ترسناک و کریه پدیدار می شوند و قبر را با شراره های آتش پر کرده و میت را عذاب خواهند داد. اما اگر میت فردی با ایمان و نیکوکار باشد، این دو فرشته با چهره هایی زیبا به نام بشیر و مبشر به حضور میت آمده و سوالاتی از او خواهند پرسید.
اهمیت صدقه دادن در شب اول قبر
پس از دفن میت اقوام و بستگان همگی به فکر خواندن نماز شب اول قبر هستند. البته این کار پسندیده است اما بر اساس فرمایش پیامبر اکرم باید برای میت صدقه داد تا عذاب الهی از او برداشته و یا تخفیف داده شود. رسول اکرم می فرمایند: برای میت سخت ترین ساعات، شب اول قبر است؛ برای آسان شدن شب اول قبر، در حقش صدقه دهید و اگر قدرت صدقه دادن ندارید دو رکعت نماز وحشت بخوانید. که در همان وقت خداوند هزار فرشته به سوی قبرش می فرستد و تا روز قیامت تنگی قبر را از او می گیرند و به شخص نماز گذار تا عمر دارد پاداش می بخشد و وی را چهل مرتبه بالا می برد.
رسول خدا تاکید دارند که اگر توان صدقه دادن ندارید نماز وحشت بخوانید وگرنه اولویت با اهدای صدقه به نیازمند است. البته اگر هر دو عمل هم انجام شود ثواب بیشتری به میت می رسد.
شب اول قبر چه زمانی است؟
یک اشتباهی که مردم در آن باوراند، تصورشان درباره شب اول قبر است؛ که تصور می کنند زمانی رخ می دهد که هوا تاریک می شود. در صورتی که در برزخ شب و روز به این حالتی که این دنیا حاکم است، وجود ندارد و منظور این نیست که اگر فردی را صبح دفن کنند حتما 10 یا 12 ساعت باید بگذرد تا شب شود. بلکه به محض دفن شدن و خروج روح از جسم شب اول قبر آغاز شده و فرشتگان بازپرس به سراغ میت می آیند. بنابراین سفارش شده که پس از دفن میت کنار قبر بنشینید و برایش قرآن و دعا بخوانید تا شرایط سخت میت به برکت قرآن و ادعیه راحت شود.
کسانی که در خاک دفن نمی شوند فشار قبر ندارد؟
برای اِعمال شب اول قبر به خاکسپاری متوفی نیاز نیست. هنگامی که روح از بدن جدا شود، میت وارد عالم برزخ می شود. بنابراین کسی که جسمش می سوزد یا در دریا غرق می شود هم شب اول قبر، عذاب قبر و سوال قبر خواهد داشت.
